Zestaw wzmacniający AIZ
Za pomocą Antenowej Instalacji Zbiorowej (AIZ) sygnały są doprowadzane do wielu abonentów mieszkających w jednym budynku. Aby jednak było to możliwe, należy je wzmocnić w celu skompensowania tłumienia wprowadzanego przez instalację rozdzielczą. W tym celu jest wykorzystywany tylko jeden centralny zestaw wzmacniaczy umieszczony w pobliżu anten. Oczywiście w tym zestawie może być zastosowane kaskadowanie wzmacniaczy.
1. Wymagania techniczne
Przystępując do planowania zestawu wzmacniającego należy określić odbierane programy i kanały. Należy przy tym rozróżniać między odbiorem naziemnym VHF/UHF i odbiorem satelitarnym.
Dalej należy określić, w których kanałach (zakresach częstotliwości) jest realizowany rozdział w sieci, ponieważ z tego wynikają istotne składowe koncepcji instalacji. Obok bezpośredniej transmisji kanałów istotną cechą charakterystyczną większych instalacji jest obróbka sygnałów (przemiany częstotliwości, filtrowanie). Przy planowaniu instalacji muszą być uwzględnione poziomy maksymalne i minimalne wzmacniaczy w.cz. Ogólnie przy transmisji w zakresie UHF przewiduje się odstęp ochronny 2 kanałów między przesyłanymi kanałami, a w zakresie VHF 1 kanał wolny. Należy przy tym zwrócić uwagę na "kanały wzajemnie się zakłócające". Przy wielkich instalacjach wysokiej jakości w interesie dużej oferty programowej przechodzi się coraz bardziej do transmisji kanałów sąsiednich (w zakresach VHF i kanałów specjalnych) przy znacznie zaostrzonych wymaganiach technicznych.
2. Zestaw wzmacniający
Głównym kryterium instalacji antenowej jest występujące tłumienie sieci między anteną i najbardziej oddalonym abonentem. Przez to jest określone wymagane całkowite wzmocnienie wzmacniacza, on bowiem musi skompensować to tłumienie.
W małych AIZ stosuje się często wielowejściowy wzmacniacz kompaktowy z odpowiednimi parametrami, który w szczególności przy odbiorze słabych nadajników może być rozszerzony przez wzmacniacze wstępne (przedwzmacniacze). Wymagana selektywność jest realizowana za pomocą odpowiednich filtrów i zwrotnic. Wskazana jest również możliwość regulacji poziomu sygnału. W ten sposób zasila się z reguły instalacje obejmujące do kilkunastu abonentów. Przy większej liczbie abonentów są łączone wzmacniacze pasmowe (obejmujące pasma radiowe) ze wzmacniaczami kanałowymi (dla poszczególnych programów telewizyjnych) i jednostkami automatycznej regulacji wzmocnienia. Bardzo często - szczególnie w przypadku starszych instalacji - stosuje się także przemienniki częstotliwości przenoszące kanał z jednego zakresu w inny. Dzięki temu są realizowane różnorodne wymagania dotyczące selektywności, zakresu poziomów i ich stałości.
Rys.1. Przykładowy zestaw wzmacniający
Na rys.1. przedstawiono schemat przykładowego zestawu wzmacniającego. Chociaż nazwę należy tutaj traktować raczej symbolicznie. Jak widać z rysunku dwa programy radiowe UKF-FM są przenoszone za pomocą przemienników w inne kanały. Jeden program radiowy FM i jeden AM są poddawane demodulacji a następnie modulowane w kanałach UKF-FM. Tak zebrane programy radiowe są już wspólnie wzmacniane pasmowo. W przypadku programów telewizyjnych zastosowano tutaj selektywne wzmacnianie dwóch pierwszych kanałów i przemianę bezpośrednią trzeciego kanału. Cechą charakterystyczną dla starszych zestawów wzmacniających AIZ jest szeregowe łączenie wyjść poszczególnych wzmacniaczy.
W nowych rozwiązaniach bardzo często rezygnuje się z przemian, chyba że przesyłane sygnały pochodzą z silnego nadajnika pracującego w pobliżu sieci. Jest to możliwe dzięki powszechnemu dostępowi do osprzętu (gniazda, rozgałęźniki i odgałęźniki oraz przewody), którego zakres pracy obejmuje wszystkie pasma telewizyjne. Przy względnie małych AIZ równolegle można stosować nawet technikę wzmacniaczy i układów wejściowych dla pierwszej p.cz. satelitarnej. Dokładniejszy opis urządzeń służących do obróbki sygnałów zostanie przedstawiony w artykule dotyczącym stacji czołowych sieci telewizji kablowej.
Równocześnie należy podkreślić, iż coraz częściej zanika rozróżnianie między zestawem wzmacniającym AIZ a stacją czołową TVK. Następuje unifikacja rozwiązań. Opis stacji czołowej został zamieszczony w następnym rozdziale.
Autor: Aleksy Kordiukiewicz
