System wideodomofonowy
Wideodomofony oferują nową jakość bezpieczeństwa dla mieszkań i domów. Oprócz funkcji oferowanych przez domofon, monitor wideodomofonu daje w mieszkaniu przejrzysty obraz odwiedzającego. Dzięki temu odwiedzający może być zidentyfikowany zanim odpowiemy na jego wywołanie. Obraz pojawia się tylko na monitorze wideodomofonu wywoływanego użytkownika, a przy użyciu odpowiedniego urządzenia utajniającego rozmowa nie będzie słyszana przez żadnego innego użytkownika. Wideodomofony coraz powszechniej zastępują klasyczne domofony zarówno w domach jednorodzinnych, jak i budynkach wielorodzinnych.
Na system wideodomofonowy składają się:
- jeden lub kilka monitorów z wbudowanym unifonem do komunikacji z osobą na zewnątrz,
- zewnętrzny wideobramofon zawierający zespół kamery TV, panel z przyciskami, mikrofon i głośnik,
- zasilacz centralny i ew. zasilacze lokalne,
- pamięć obrazów wideodomofonu (oddzielna bądź zintegrowana z monitorem),
- rygiel elektromagnetyczny.
Kamera wideodomofonowa
Niezbędnym wyposażeniem wideodomofonu przy wejściu do budynku jest wideobramofon, w którego skład wchodzą: zespół kamery TV, moduł audio, panel z przyciskami i system oświetlenia.
Zespół kamery TV zawiera czarno-biała lub kolorową kamerę z przetwornikiem CCD. W przypadku lepszych kamer często zdarza się, że możliwa jest regulacja kąta widzenia kamery. W przypadku kamer czarno-białych do doświetlania służą diody podczerwieni (IR) umożliwiające identyfikację osoby przy braku oświetlenia zewnętrznego. Przy kamerach kolorowych stosuje się źródła światła białego.
 Wideobramofon COMMAX w obudowie żeliwnej |
 Wideobramofon COMMAX w obudowie żeliwnej |
 Wideobramofon SINTHESI w ramce modułowej |
Aby zapewnić optymalną pracę kamery wideodomofonu, należy osłonić ją przed bezpośrednim oświetlaniem przez światło słoneczne. Panel kamery wideodomofonu jest standardowo przystosowany do pracy na zewnątrz. Wskazane jest jednak dokładne zabezpieczenie kamery, aby nie była bezpośrednio narażona na opady deszczu, silne wibracje lub na nadmierną ilość kurzu. Wielu producentów sprzętu wideodomofonowego proponuje różnego rodzaju osłony, uszczelnienia i daszki.
W przypadku systemów wielomieszkaniowych zewnętrzny panel wideodomofonowy może być rozbudowywany za pomocą elementów modułowych, co umożliwia złożenie wideobramofonu z odpowiednią ilością przycisków.
Do kontrolowania innych wejść lub terenu na zewnątrz lub wewnątrz budynku (np.: garaże) można zastosować - w niektórych systemach wideodomofonowych - dodatkową kamerę CCTV. Jeśli ta kamera ma znajdować się na zewnątrz budynku, konieczne jest umieszczenie jej w hermetycznej obudowie wyposażonej w grzałkę i osłonę przeciwsłoneczną.
Monitor wideodomofonowy
W mieszkaniu podstawowym elementem systemu wideodomofonowego jest monitor z wbudowanym unifonem. Część systemów wideodomofonowych zapewnia możliwość podłączenia kilku monitorów w jednym mieszkaniu. Ponadto niektóre systemy wideodomofonowe oferują możliwość podłączenia wewnętrznego systemu interkomowego. W takim przypadku monitor widedomofonowy jest rozbudowywany o dodatkowe podstawki (przystawki) z odpowiednią ilością przycisków oraz o domofonową (możliwość dołączenia standardowych unifonów). W jednym mieszkaniu może być kilka monitorów wideodomofonowych podłączonych do jednego przycisku przywoławczego w panelu zewnętrznym i/lub kilka klasycznych unifonów - do łączności głosowej, również z funkcją zwalniania rygla elektromagnetycznego.
 Wideodomofon COMMAX |
 Wideodomofon COMMAX |
 Wideodomofon COMMAX |
Po wciśnięciu przycisku na panelu zewnętrznym najpierw w monitorze wideodomofonu jest generowany sygnał dźwiękowy. Obraz odwiedzającego widziany przez kamerę wideodomofonową pojawia się na wywoływanym monitorze w przeciągu kilku sekund. Jeśli osoba wywoływana nie podniesie słuchawki, obraz będzie wyświetlany najczęściej przez ok. 30 do 60 sekund, po czym wyłączy się automatycznie. Jeśli w tym czasie zostanie wywołany inny abonent (monitor), obraz na pierwszym monitorze zniknie a pojawi się na wybranym ostatnio. Takie rozwiązanie gwarantuje poufność wizji. Porządny system wideodomofonowy powinien zapewniać również sekretność prowadzonych rozmów; dotyczy to zwłaszcza systemów wielorodzinnych. Dzięki wbudowanemu w monitor dodatkowemu przyciskowi możliwe jest uaktywnienie kamery w panelu zewnętrznym i monitora bez przywołania z zewnątrz. Obraz uzyskany po wciśnięciu tego przycisku również wyłącza się automatycznie.
Każdy monitor wideodomofonowy jest wyposażony standardowo w przycisk otwierania drzwi, który służy do zwalniania rygla elektromagnetycznego montowanego przy drzwiach wejściowych lub bramce. W przypadku systemów wideodomofonowych wielorodzinnych funkcja zwolnienia zaczepu (rygla elektromagnetycznego) działa tylko w przypadku prowadzenia rozmowy - tylko osoba wywołana może otworzyć drzwi.
W obudowie monitora wideodomofonowego umieszczone są ponadto potencjometry do regulacji jaskrawości, kontrastu i głośności.
Czasami monitory wideodomofonowe wyposażone są - oprócz przycisku otwierania drzwi - w dodatkowe przyciski funkcyjne, które mogą być użyte np.: do włączania oświetlenia klatki schodowej lub załączania oświetlenia zewnętrznego, do otwierania dodatkowego rygla lub zamka elektromagnetycznego.
W wychodzących z użycia monitorach czarno-białych stosuje się kineskopy 4'' lub 4,5''. W monitorach kolorowych stosuje się już ciekłokrystaliczne wyświetlacze LCD-TFT.
Pamięć obrazów
Dodatkowym urządzeniem zwiększającym możliwości funkcjonalne systemu wideodomofonowego jest pamięć obrazów. Takie urządzenie zapamiętuje - po naciśnięciu przez osobę odwiedzającą przycisku wywołania - kilkadziesiąt obrazów. Obrazy odwiedzających są zapamiętywane w wideodomofonie wraz z określeniem czasu i kolejności odwiedzin.
Każdy, nawet chwilowy zanik napięcia zasilającego, powoduje zniekształcenia lub wręcz całkowitą utratę zapisanych obrazów. W celu zabezpieczenia się przed tego typu zdarzeniami, istnieje możliwość podłączenia dodatkowego zasilania awaryjnego do modułu pamięci wideodomofonu. Takie zasilanie awaryjne najczęściej obsługuje również monitor i kamerę wideodomofonu.
Inne urządzenia wideodomofonowe
W skład każdego systemu wideodomofonowego wchodzi zasilacz. Zasilacz systemu powinien być umieszczany w suchym miejscu, zabezpieczonym przed wpływem czynników atmosferycznych. Najczęściej systemy wideodomofonowe posiadają zasilanie centralne, chociaż często występuje zasilanie lokalne, np.: w przypadku stosowania jednego lub kilku monitorów podłączonych równolegle do monitora głównego. W przypadku większej ilości monitorów wideodomofonowych może być potrzebny również rozdzielacz sygnału wizyjnego.
Podłączenie monitorów do dwóch (lub więcej) paneli wejściowych jest możliwe po zastosowaniu dedykowanych przekaźników. Jeżeli więc osoba odwiedzająca wciśnie przycisk na jednym z dwóch paneli zewnętrznych, układ przekaźnika natychmiast włączy w obwód systemu wideodomofonowego właśnie ten panel wejściowy, z którego nastąpiło przywołanie. Wciśnięcie przycisku zwalniającego rygiel elektromagnetyczny spowoduje otwarcie tylko tych drzwi, przy których znajduje się panel wywołujący. Nie ma możliwości jednoczesnego przywołania z obu wideobramofonów i jednoczesnej rozmowy. Kolejne przywołanie spowoduje automatyczne rozłączenie pierwszego połączenia wideodomofonu, uaktywnienie innego monitora i odpowiedniej stacji zewnętrznej przez przekaźnik.
Instalacja
Instalacja wideodomofonu z przewodem koncentrycznym
Zaletą wielożyłowych systemów wideodomofonowych z przewodem koncentrycznym jest przede wszystkim możliwość rozbudowy systemu o łączność interkomową (możliwość dołączenia unifonów). Możliwa jest również współpraca systemu wideodomofonowego z kamerami przemysłowymi lub kolejnymi stacjami zewnętrznymi (kamera + przyciski). Zaletą jest także łatwość rejestracji zdjęć gości pod nieobecność gospodarzy w module pamięci wideodomofonu oraz podgląd wizji na odbiorniku TV poprzez wejście wideo.
Sygnał wizyjny jest doprowadzany szeregowo do każdego z monitorów wideodomofonowych. Jeśli zachodzi konieczność rozdzielenia sygnału na kilka pionów lub rozdzielenia go na kilka monitorów (np. na piętrze), konieczne jest zastosowanie dystrybutora sygnału wideo. Będzie on również niezbędny w instalacji szeregowej, w której występuje duża ilość monitorów. Do każdego monitora można podłączyć dodatkowe monitory (zawsze z zasilaczem lokalnym) i/lub unifony. Dystrybutor posiada wejście sygnału wideo i kilka wyjść, z których jedno można połączyć z kolejnym dystrybutorem. Jeśli długość kabla koncentrycznego 75 Ohm jest większa niż 300 m - należy użyć wzmacniacza sygnału wizyjnego. Umożliwia on zwiększenie długości kabla nawet do 1000m i kompensację strat.
Instalacja wideodomofonu bez przewodu koncentrycznego
Systemy wideodomofonowe bez przewodu koncentrycznego umożliwiają również rozbudowę o dodatkowe kamery i panele wideodomofonowe. Ich zaletą jest prosty montaż oraz możliwość zamiany istniejącego systemu domofonowego na wideodomofonowy bez konieczności wymiany okablowania. Wadą systemów wideodomofonowych bez kabla koncentrycznego jest ograniczona możliwość rozbudowy systemu oraz ograniczenia w odległości komunikacyjnej, chociaż niewątpliwą ogromną zaletą jest łatwość instalacji. Długość przewodów instalacyjnych nie powinna w zasadzie przekraczać 100m. Przy odległościach do 50m wystarcza kabel średnicy 0,50mm. Przy większej długości przewodów należy zastosować odpowiednio duży przekrój przewodów, a do sygnału wideo zastosować przewód parowany (typu YTKSY).
Schemat blokowy systemu wideodomofonowego Commax
bez przewodu koncentrycznego
Na powyższym rysunku przedstawiono schemat blokowy systemu wideodomofonowego składającego sie z 2 wideobramofonów (kamer), 1 monitora i 1 unifonu dodatkowego. Między kamerami i monitorem wystarcza poprowadzenie kabla 4-żyłowego. Do zasilania każdego rygla elektromagnetycznego potrzebne są oczywiście dodatkowo 2 żyły. Jak wynika ze schematu, rygiel jest wyzwalany przez panel bramowy. Nie ma zatem konieczności doprowadzania przewodu zasilającego rygiel do unifonu.
Instalacja wielożyłowa umożliwia przekształcenie istniejącego systemu domofonowego w system wideodomofonowy bez konieczności wprowadzania do pionu dodatkowych kabli. Można tworzyć systemy rozbudowane o kolejne panele panele zewnętrzne. Do systemu nie można przyłączać standardowych kamer CCTV.
Autor: Aleksy Kordiukiewicz
Ofertę wideodomofonów wraz z opisami, fotografiami i kartami katalogowymi można obejrzeć w katalogu internetowym AVAL.
