Systemy rozdzielcze AIZ i TVK
Możliwe jest rozmaite rozdzielanie sygnałów antenowych. Rozróżnia się przy tym proste systemy z jednoprzewodowym doprowadzeniem sygnałów do abonenta lub - przy transmisji sygnałów satelitarnych w paśmie pierwszej p.cz. - również tzw. systemy podwójne (dwuprzewodowe), z możliwościami zdalnego przełączania. Przy szczególnych programach z obowiązkiem opłat mogą być wbudowywane także plombowane filtry, jeżeli taki program nie jest pożądany przez abonenta (Pay-TV). Tutaj zajmiemy się prostymi systemami jednoprzewodowymi.
Zasadniczo należy uwzględniać, że tzw. przewody główne muszą być na końcu (ostatni abonent) zamykane rezystancją zakończeniową odpowiednio do impedancji charakterystycznej kabla (75ohm). Przy braku takiego rezystora powstaje nieregularny rozkład napięcia (zależny od częstotliwości) wzdłuż przewodu głównego prowadzący do znacznych zakłóceń w instalacji. Sieć dystrybucyjna AIZ jest zawsze ostatnią częścią wielkich instalacji telewizji kablowej (zwana jest ona również siecią abonencką lub siecią domową).
1. System gwiazdowy
System połączeń gwiazdowych względnie system rozdziału gwiazdowego ma poważne zalety i zdobywa coraz bardziej na znaczeniu (rys.1).
Rys.1. System gwiazdowy
Jest on w stanie przenosić wszystkie występujące zakresy częstotliwości włącznie z pierwszą p.cz. satelitarną. Pomimo, jak wydaje się na pierwszy rzut oka, drogich rozdziałów sygnału ten system oferuje cały szereg zalet. Każdy abonent jest zasilany bezpośrednio z punktu centralnego. Zakłócenia przez manipulacje np. przy innych gniazdkach antenowych, co może się zdarzyć przy systemie przelotowym, są wykluczone. W przypadku podłączenia do przyłącza telewizji kablowej taki system rozdziału bardzo ułatwia doprowadzanie różnych pakietów programowych do różnych abonentów oraz umożliwia ewentualne wykorzystanie kanału zwrotnego. Jest to rozwiązanie przyszłościowe i godne ze wszech miar polecenia.
2. System przelotowy
Ten system określany również jako metoda szeregowa jest najtańszym sposobem wykonywania instalacji. Jest to jednak metoda, przy której niewłaściwe ingerencje lub uszkodzenia mają najpoważniejsze oddziaływania zakłócające. Uszkodzenia mogą być powodowane również w sposób nieświadomy, np. przy remontach mieszkań. Uszkodzenie pierwszego gniazdka w szeregu może wyeliminować odbiór sygnału we wszystkich następnych gniazdkach. Skutkiem jest najczęściej kosztowne poszukiwanie uszkodzenia. Stąd najczęściej preferuje się system gwiazdowy i odgałęźny. Jednak z drugiej strony - z powodu korzystnej sytuacji kosztowej - to rozwiązanie nie może być w żadnym przypadku wykluczone. Na rys.2 przedstawiono schemat podstawowy dla przewodów głównych z gniazdami w systemie przelotowym.
Rys.2. Piony z gniazdkami abonenckimi w systemie przelotowym
Należy podkreślić, iż nie może być zapomniany rezystor zakończeniowy w ostatnim gniazdku na końcu przewodu głównego. Technicznym ograniczeniem do zastosowania systemu przelotowego są duże długości przewodu głównego. Powodować to może niedopuszczalnie dużą różnicę poziomów między gniazdkiem ostatnim i pierwszym. Na te problemy napotyka się często przy obliczaniu instalacji. W takich przypadkach musi być realizowany podział zbyt długich przewodów głównych na kilka krótszych, do których sygnał jest doprowadzany oddzielnie z rozgałęźnika lub odgałęźnika.
3. System odgałęźny
Ten system - podobnie jak gwiazdowy - ma tę zaletę, że wzajemne zakłócenia abonentów między sobą są wykluczone. Na rys.3 pokazano schemat podstawowy systemu odgałęźnego przeznaczonego do zasilania domków szeregowych z odgałęźnikami mającymi odpowiednio różne tłumienności sprzężenia w celu wytworzenia prawie jednakowego poziomu na gniazdkach abonenckich.
Rys.3. Schemat podstawowy instalacji odgałęźnej
Gniazdka są tzw. gniazdkami końcowymi, jak przy systemie połączeń gwiazdowych. Widać, że w taki sposób są możliwe bardzo różne warianty instalacji. Dlatego też takie rozwiązania są bardzo często spotykane w praktyce. W stosunku do parametrów transmisyjnych obowiązują takie same wskazówki, jak przy systemie gwiazdowym i przelotowym.
4. Systemy mieszane
Różnorodne kombinacje trzech wspomnianych wyżej rozwiązań podstawowych są najczęściej stosowanymi w praktyce systemami rozdzielczymi w instalacjach antenowych. W zależności od potrzeb mogą być stosowane konkretne rozwiązania, które poprzez łączenie wykonań podstawowych mogą być odpowiednio kształtowane i rozszerzane. Na rys.4 pokazano zasadę budowy sieci z przelotowym przewodem głównym i odgałęźnymi przewodami (pionami), w torach których są umieszczone gniazda abonenckie w systemie przelotowym.
Rys.4. Instalacja mieszana z pionami przelotowymi i odgałęźnymi
Na rys.5 przedstawiono schemat ideowy instalacji o strukturze drzewa, która może być stosowana np. w hotelach lub innych podobnych budynkach.
Rys.5. Instalacja o strukturze drzewa z pionami przelotowymi
Można tutaj nie obawiać się szkodliwych ingerencji w instalację, bowiem jest mało prawdopodobne, aby komuś chciało się wstawiać dodatkowe gniazdka w hotelu. Gdyby zaś nawet nastąpiła jakaś ingerencja, to przecież dostęp do takich pomieszczeń jest bardzo łatwy.
Autor: Aleksy Kordiukiewicz
